کازابلانکا

بعدازخواندن بسوزان!*

casabelanca — Thu, 22 Oct 2009 20:48:18 GMT

سلام

...یا اینکه فلان کس کاسب است ویا بازاریست ویا هزارچیز دیگر وهیچوقت به تعریف نمی گویند که قلبش هنوز تازه هست و یا روحش هنوز کودک است...

دارم میرم مشهد،پنج شنبه.

امروز۲۳مهرماه هست ومن یادم می رود که امروز،روز تولدم هست.این را سایه من که توی راه مال روی کوهستان منطقه نمارستاق گاهی زیرپای من هست وگاهی می رود ته دره وپاهایش هی همینطور مثل بابا لنگ دراز کش می آیندوگاهی ازمن جلومی زنند به من یاد آوری می کند ومن باخودم چقدر خوشبخت هستم که امروز راهیچ کس یادش نیست.یا اگرهم یاد کسی مانده اینجا موبایل آنتن نمی دهد وکسی نمی تواند به من تبریک روز تولد بگویدکه خیلی خوب هست.آخر دیگر دارم یواش یواش پیر می شوم وآدم خوشش نمی آید که هی بگویند داری پیر می شوی ودوست دارد فراموش کند وآینه هم نباشد تا این چند تار موی سفید روی شقیقه را ببیند.حالامن هم این موهای سفید را نمی بینم یا نمی خواهم ببینم وتوی دل طبیعت زیبای منطقه کوهستانی نمارستاق همینطور ول شدم ودارم توی طبیعت بی نظیرش حظ می برم.

هوا وسط روز توی آفتاب هم سرد هست آنهم اینموقع سال.جاهای دیدنی زیادهست وکوهپیمایی7ساعته و25کیلومتری باعث می شود که خیلی ازجاها را ببینیم. "دریوک"راکه دشت ومرتع مسطحی در بالای کوه هست می بینیم وهمینطور" اشلک" که کنار رودخانه پرآبش-شنای مفصلی هم مهمانش شدیم وکنار رودخانه حوضچه آب معدنی با کلی خاصیت طبی برای پوست واینهاهم داشت که می روند توی آبش می نشینند .بعدش هم که به سرچشمه رودپرآب یعنی به منطقه"آستونه کر"رسیدیم و دیدن هزارتا چشمه که از دل کوه همینطور قل قل می خوردند و رودخانه را درست می کردند دیدنی بود.

درمسیر برگشت هم آبشار"کوه اره"را تماشا کردیم که خیلی زیبا هست وآدم دلش برای کسانی که اینها را نمی بیند خیلی می سوزد. خوردن چای توی این کتری های سیاه شده روی آتش گَوََن که دیگر جای خودش را داردوآدم هرچه قدر چایی می خورد بازمی چسبد که دست چوپان مهمان نواز را رد نکنی وکنارش سیگار بهمن باریک را دود کنی وصحبت بکنی.

آب رودخانه بقدری سردهست که حتی برای چند ثانیه نگه داشتن دست درآن همت می خواهد. حالاببین چقدرجوگیر طبیعت شدیم که می رویم وتوی این آب شنا می کنیم!.نان وپنیروپسته خام عجب به آدم می چسبد،اگرکنار درخت وسبزه ورود بنشینی وگوشت پر باشد ازصدای قهر وآشتی آب وسنگ.بازهم یادم می رود که امروز روز تولدم هست ومثلا باید دیگر جهان بینی ام نسبت به زندگی وخودم وآینده واینها عوض بشود-بزرگ شده ام دیگر!-وبجای اینکه بنشینم ودرمورد زندگانی فکرهای خیلی مهم بکنم، هِدفون بگوش اجازه می دهم که کلی خواننده ایرانی وفرنگی ِآوازهایشان را درروز تولدم توی کوهستان- جایی نزدیک خدا-برایم بخوانند.معجونی ازمارک آنتونی،داریوش، فیل کالینز، منصور،ویتنی هیوستن،علی لهراسبی،برایان آدامز و رد استوارت و شادمهر.می شنومشان اما گوشم بدهکار صدای خداست که"والله جمیل ویحب الجمال".خسته وخاکی که برمی گردیم دسته جمعی می رویم حمام عمومی محله.سالهاست که حمام عمومی نرفته ام ودیدن دوباره حمام خیلی مزه می دهد.مثلا اینکه تا تازه واردی می آید جوانها می روند وتعارف به مشت ومال کیسه کشیدن می کنند ویا اینکه با این تاس های رویی از توی حوضچه آب برداری. خیلی از عادات واخلاق های قدیمی هنوزتوی این روستاها وییلاقات کوهستانی ارج وقرب دارد وخیلی هم خوب هست.آدم فکر می کند که از زمان اکنون پرت شده به چند سال عقب تر وچیزهایی که توی ذهنش هست را دوباره شفاف می بیند.مثلا اینکه با کسی که اصلا نمی شناسی اش توی کوچه سلام وعلیک می کنی.راستش الان ها دیگر حتی توی شهر کوچک خودمان هم مثل شهرهای بزرگ همسایه ها هم با همدیگر احوالپرسی نمی کنند.یا مثلا وقتی شیر را گرم می کنی رویش سرشیر می بندد واینها گذشته ی کودکیت را یادت می آورندواین دقیقا در روز اتفاق می افتد که قرار است آدم هی ازگذشته ی کودکی اش دور بشود-روز تولدم هست،یادتان که نرفته!-جهان بینی اش کامل وجامع بشودومردم توی خیابان که نگاهش می کنند بگویند:فلانی عاقله مردیست.یا اینکه فلان کس کاسب است ویا بازاریست ویا هزارچیز دیگر وهیچوقت به تعریف نمی گویند که قلبش هنوز تازه هست و یا روحش هنوز کودک است.

باز هم موقع خوابیدن موقعی هست که خاطرت با یاد گذشته تازه بشود.بسرکشیدن لحاف را می گویم که الان دیگر مد نیست وماشااله بواسطه حضور هزار جور وسیله گرمایشی دیگر لحاف جز خاطراتمان شده اما آن قدیمها توی هر خانه ای که می رفتی موقع خواب توی فصل زمستان از لحاف وکرسی استفاده می کردندوخوابِ زیر لحاف خیلی به آدم می چسبید وصبح دلت نمی آمد از زیر لحاف در بیایی وبروی مدرسه.لامپ را که خاموش می کنند سنگینی لحاف ونورکم سوی چراغ علاالدین-که کله پاچه صبح فردا را رویش بار گذاشته اند-به تمامی مرا می برد به زمان کودکی ام که زمستان ها با برادر وسطی توی یک رختخواب می خوابیدیم وآنقدربه نور چراغ علاالدین زُل می زدیم تا خوابمان ببرد. (اینطوریه!)

لینک این نوشته با نام سفری به نمارستاق درسایت تحلیلی خبری عصرایران

*"بعدازخواندن بسوزان"نام فیلمی به کارگردانی برادران -اتان وجوئل- کوئن.

قطره ای روشنایی*

casabelanca — Tue, 29 Sep 2009 22:13:18 GMT

سلام

این ماهیتابه چدنی هم عجب چیز خوبی ست.می توانی ده بار-خودم امتحان کردم-تویش چیز سرخ کنی ونشوری اش.خودم امتحانش کردم!

این جا عجیب تاریک است
یک قطره روشنایی بفرست
زندان انزوای مرا بشکن
پروانه ی رهایی بفرست
تا پیش از آن که غرق شوم
یک لحظه آشنایی بفرست
انگار ربط ما ازلی است
لطفا کمی خدایی بفرست.**

صدشخصیت بزرگ سینما(ماهنامه فیلم شماره317)

3.اسکارلت اوهارا(ویویان لی در بربادرفته(1939,ویکتورفلمینگ)

اویک خانم متشخص نیست,اما دوست داشتنی است.ازاین روست که می تواند بر فقروگرسنگی فایق آید.حضورقدرتمندانه ویویان لی،غرور,خودخواهی,زیاده طلبی واراده آهنین اسکارلت رابازآفرینی می کند.کشمکش های اوبا رت باتلر(کلارک گیبل)که شخصیتی هم چون خود اوست,جنبه های نهانش راآشکارترمی کند.هردومغرور،ازخودراضی,لجباز,ودربرخوردباهم,وحشی وغیراجتماعی وناآرامند.اوتنهازن تاریخ سینماست که این ویژگی ها را یکجا دارد.

ببخشید ببخشید روم به دیوار،گلاب به روتون جسارته،این شمس العماره را جسته گریخته می بینیم و از بازی فرهاد آئیش و رویا تیموریان حظ می بریم.خصوصا خانم تیموریان که عالی ست و نقش اش هم دستش را برای بداهه باز گذاشته.کارگردانی وقصه وشوخی ها هم عموما خوب در آمدند.

آیا میدانید اسکیمو‌ها هم از یخچال استفاده می‌کنند، منتها برای محافظت غذا در مقابل یخ زدن

پای مامان تورو که ماساژنداده،پای زن مارسلوس والاس بوده.نکته همین جاست،ماساژ پا کار بدیه؟نه ولی بستگی داره پای کی باشه.

وینست وگا(جان تراولتا)درفیلم پالپ فیکشن ساخته کوئینتین تارانتینو

پیرزن چشمهایش نمی دید.نه اینکه ازاول نابینا باشد،ازبس که باقلاب بافتنی توری های جورواجوربافته بود سوی چشمهایش کم شد ویواش یواش دیگه جایی رو نمی دید.هرچی هم که آقاجون وعزیزم می گفتن "بریم دکترتا دوا ودرمونش کنیم" قبول نمی کرد ومی گفت "این چشا هرچی رو که می بایست ببینن دیدن"خرج ومخارش رو ازهمین بافتنی ها در می اورد.بیکارهم که می شد برای همه ی لوازم خانه قلاب بافی می کرد.برای هرچی که فکرش رابکنید،از روگیر تلویزیون ورادیو وسماور ولامپا بگیرتا برای استکان وقوری وبالش وتلفن قلاب بافی می کرد.تروفرز هم بود ومی توانست درحین حرف زدن-خوش صحبت بود-ویا تماشا کردن سریال "مرادبرقی"هم دست هایش مشغول باشند.باظرافت تمام قلاب را ازتوی نخ های سفید رنگ –تندتندمثل ماسوره خیاطی-ردمی کرد وهی از حجم نخی که دور انگشت سبابه دست چپش پیچیده بود کم می شد و زود زود از زیر دستش نقش گل وبته وستاره در می آمد.بعد هم این روگیری های قلاب بافی شده را به زنهای همسایه وفامیل که دختر دم بخت داشتندویا اینکه خوش سلیقه بودند وبه تزیین خانه علاقه داشتند می فروخت.

یک چمدون آبی رنگ فلزی داشت که خرد وریزه هایش را توی آن می گذاشت وهمراه با یک کفنی که پسرخاله اش ازسفر کربلا برایش سوغات آورده بود ورویش دعا واینها حک شده بود وسپرده بود که وقت مردن توی همون کفن بپوشانندش.این ها را موقعی که سر چمدانش می رفت ومن یواشکی نگاه می کردم دیده بودم.چمدان چفت وبست داشت وچفتش را با یک قفلی که کلیدش را همیشه می گذاشت توی یقه اش می بست تا کسی بی اجازه نرودسروقت لوازمش.اما خوب من همه را دیده بودم علی الخصوص وقت هایی که به من خرجی می داد ومن می رفتم ازکتابفروشی روبروی مدرسه مان-آقای شاکری-کتاب های جیبی انتشارات شعبانی را می خریدم زیرچشمی توی چمدانش را دید می زدم که مرتب وباسلیقه همه چی را تویش چیده بودودرچمدان را که باز می کردبوی عطر گل محمدی میداد.

پیرزن قبل ترها آرایشگربود.آرایشگرکه نه ولی خانمهارا بَزَک می کرد.مثل این الان ها نبود که میکاپ وشینیون ومانیکور،آرایش رسم باشه وروی سردر یک مغازه بنویسند آرایش عروس با دیپلم مثلا از فرانسه.یک بقچه بزرگ داشت که تویش سرخاب وماتیک ویک گوله نخ نازک بود که باهمین ها خانم ها رامی رفت توی خانه شان بَزَک می کرد.یا توی عروسی بعدازاینکه ناهار عروسی را برای مهمانان می کشید وجلوترش به ما نوه ها که مثل جان براش عزیزبودیم غذا می داد،دست ورویش را می شست وبقچه را برمی داشت ومی رفت توی اتاقی که عروس ودخترهای تازه شوهر کرده همراه دختران جوانی که آرزوی ازدواج وبَزَک دوزَک را داشتند،عروس را آراسته می کرد.خوب البته عروس های آنروزها احتیاج به میکاپ چندانی نداشتند وبادستی که به سر ورویشان می کشید مثل ماه شب چارده می شدند.شاید هم ما اینطور می دیدیم!.

ومن در سن وسالی بودم که فکر می کردم مادربزرگ ها همینطوری که هستند-مادربزرگ-به دنیا می آیند.خوش سروزبان بود وهزارتاقصه ی خوب وقشنگ بلد بودکه وقت هایی که دستش بیکاربود وحوصله می کرد برایمان می گفت.قصه پسر فقیرودختر پادشاه که مجنون شده بود،قصه چِسبلیک که شبیه قصه تام بند انگشتی بود،قصه سنگدون سیمرغ و...همه را بلد بود وباصدای محترمش-هنوز توی گوشم هست این صدا-برایمان که مشتاقانه به لب هایش زل زده بودیم تعریف می کردتاخوابمان ببرد.آخرقصه هایش هم همیشه می گفت هفت شب وهفت روز عروسی بود من هم آشپز عروسی بود وبعدش هم برگشتم خانه.ومن هم همیشه با مادربزرگ قرار مدارمی کردم که دفعه بعد باید مرا هم ببرد تا پایان قصه وعروسی را از نزدیک ببینم،اما هیچوقت نمی برد.

ما هی بزرگ شدیم ومادربزرگ-ننه- هی خسته.این آخری ها وقتی که می خواست جایی مهمانی برود فاصله خانه تا مقصد راچندبار روی جدول کنارخیابان می نشست تا نفس تازه کند وپاهایش کمی استراحت کنند.چشمهایش را هم که گفتم کم سو شدند وتا اینکه دیگرجایی را نمی دیدندتااینکه....یک شب که خانه دختر کوچکترش-عمه فاطمه را می گویم-مهمان بود،پسر عمه خوش اقبال از شادی تاس شش توی بازی منچ مهره بازی را پرتاب می کند ومعجزه ای بزرگ ازمهره کوچک منچ ظاهر می شود ومهره سبز رنگ با برخورد به چشم ننه باعث پاره شدن پرده های که روی قرنیه چشم جلوی دید را می گرفت شد وننه بینایی اش را دوباره بدست آورد.ای جان!چقدر خوب وقشنگ بود که دوباره می توانست همه ی کسانی را دوست دارد دوباره ببیند!.

مراکه می دیدبرایم می خواند"علی حیدر،علی صفدر،علی دامادپیغمبر،علی آقا،علی مولا،علی آن دُر بی همتا"می گفتم برای من می خوانی ننه؟می گفت"نه ننه،برای اون علی اصل وحقیقی می خونم.تو علیِ بدلی هستی!"به شوخی می گفت و من می دانستم که برای من می خواند.

حالادیگر سالهاست که حجمی خالی از آن صدای محترم ودستهای هنرمنددرخانه مان هست.حجمی خالی که نبود پیرزنی را یاد آوری می کند که نماز را نشسته می خواندوبرنج رابی نمک.آخر قصه ی مادربزرگ هم هفت شب وهفت روز بود همه ی ما می رفتیم سر خاک تازه ی که بوی گل محمدی می داد.بازهم آخر قصه ی آخری اش را هم مرا با خودش نبرد.(اینطوریه!)

*به مناسبت 9مهر"روزجهانی سالمندان"

**شعرازمحمدعلی سپانلو

سَحرسَحر که می گفتن،این بود؟*

casabelanca — Tue, 25 Aug 2009 22:24:18 GMT

سلام

آنوقت های قدیم عمه ها که دختر بودند ومجرد بودند وشلوار پاچه گشاد می پوشیدند وکفش پاشنه دار"گابور"به پا می کردندوموهای همه ی شان گوگوشی زده بود وتابستونا با سر و همسرشان می رفتند دریا وشنا وبلال ویه وقت هایی هم سینمای"بهروز وثوقی"و"سعید راد"وخلاصه"تین ایجر"بودند،توی خونه ی خودمان بودند.شبیه الان نبود که ...

و دیوار گاهی

تنها دلخوشی ات می شود.

رفیق روزهای بی کسی ات می شود.

پشت وپناه تنهایی ات می شود

مثل کسی می شود برایت

که می توانی سرت را روی شانه اش بگذاری

وبا شکم گرسنه

یک دل سیر گریه کنی.**

عکسهای مراسم تقدیراز عوامل وبازیگران "سه ریال""رستگاران"را که می بینم،خنده ام می گیرد.فکر می کنم که لابد چند روز دیگر برنامه ای درنقد وبررسی این"سه ریال" درست می کنند ومی نشینند به گفتن اراجیفی درباره این وکشف مفاهیم عمیقه انسانی ودینی ومعرفتی وبه همه ی ما حقنه می کنند که شماها نمی فهمید که با چه"سه ریال" سطح بالایی طرف بودید.اگر این برنامه تجلیل و سپاسگذاری از برنامه سازان درچند سال پیش هم باب بود،لابد باید تندیس ومجسمه عوامل سازنده"کوچک جنگلی"(بهروز افخمی)،"هزاردستان"(علی حاتمی)،"امام علی"(داودمیرباقری) راتوی میادین شهر نصب می کردندواگرکسی یه سریال درحد "لاست"و"فرار از زندان"و"بیست وچهار"درست می کرد که باید سه دانگ رادیو و تلویزیون را بنامش می زدند!.

روزي روزگاري پيرزن فقيري توي زباله‌ها دنبال چيزي براي خوردن مي‌گشت كه چشمش به يك چراغ قديمي افتاد. آن را برداشت و رويش دست كشيد. مي‌خواست ببيند اگر ارزش داشته باشد، آن را ببرد و بفروشد.در همين موقع، دود سفيدي از چراغ بيرون آمد.پيرزن چراغ را پرت كرد؛ با ترس و تعجب عقب‌عقب رفت و ديد كه چند قدم آن طرف‌تر، يك غول بزرگ ظاهر شد.

غول فوري تعظيم كرد و گفت: «نترس پيرزن! من غول مهربان چراغ جادو هستم. مگر قصه‌هاي جورواجوري را كه برايم ساخته‌اند،‌ نشنيده‌اي؟ حالا يك آرزو كن تا آن را در يك چشم به هم زدن برايت برآورده كنم. امّا يادت باشد كه فقط يك آرزو»
پيرزن كه به خاطر اين خوش‌اقبالي توي پوستش نمي‌گنجيد،‌ از جا پريد و با خوش‌حالي گفت‌: «الهي فدات بشم مادر» امّا هنوز جمله‌ي بعدي را نگفته بود كه فداي غول شد و نتوانست آرزويش را به زبان بياورد.
...و اين داستان، درس عبرتي شد براي آن‌ها كه زيادي تعارف مي‌كنند.

دیالوگ:

سیاست مدار ها، بناهای زشت و زنان بدکاره وقتی زیاد عمر کنن قابل احترام میشن.

نوآ کراس / محله چینی ها ساخته رومن پولانسکی

توی این سینمای وطنی که هیچ چیزش به هیچ چیز سینمای واقعی نمیره دیدن بعضی از ادا واصول ها واقعا خنده داره.مثل قضیه شکایت حسام نواب صفوی از تهیه کننده فیلم توفیق اجباری بخاطر استفاده بی اجازه اسمش توی فیلم. لینک زیر رابخوانید ولذت ببرید!

http://khabaronline.ir/news-14591.aspx

صدشخصیت بزرگ سینما(ماهنامه فیلم شماره317)

2.فرد سی.دابز

همفری بوگارت درگنج های سیرامادره(1948،جان هیوستن)

بزرگترین بیمار روانی تصویر شده برپرده سینما؛شخصیتی درجست وجوی گنج که با باب کریتن(تیم هولت)و هاوارد(واتر هیوستن)همراه می شود.آن ها همه کار می کنند.پیاده روی های طولانی می کنند؛خیلی جاها را می کَنند؛ورویاهایشان را هم دارند.درآخرهم،همه چیز را خراب می کنند.نکتۀ اصلی،تفاوت دابز با دوشخصیت دیگراست که در تلخ اندیشی وشک همیشگی او آشکار است.او با جمع،هم رای نیست وخواست او برای تفوق،جزئی از فرهنگ آمریکایی است که در دورۀ نیکسن ویرانگری آن آشکارشد.

***

-عزیز،منو سحری بیداری می کنی؟

-چرا می خوایی سحری بیدار بشی؟

-آخه من هنوز سحری بیدارنشدم نمیدونم چه جوریه.

-خوب سحری یه سر داره به این بزرگی-دستانش را ازهم باز می کند،درست شبیه وقتی که صبح ها لحاف ورختخواب را می خواهد چهارتا کند وروی هم بچیند،با سلیقه ومرتب اینکار هر روزه اش بود-دوتا گوشم داره که شبیه گوش "زیبا"ست.زیبا سگ شکاری مان بود که همراه آقاجونم می رفتند شکار قرقاول وازوقتی که یک توله کوچیک بود آوردیمش وبابا با دستان خودش تربیت اش کرد وراه ورسم شکار را یادش داد.هنوز هم سیر نمی شوم وقتی خاطرات آنوقت هایش را برای چندمین بار می شنوم."زیبا"آنقدر با ما اخت شده بود که صبح ها همراه عزیز می رفتند نانوایی وبرمی گشتند.توی یکی ازهمین رفتن ها بود که موقع عبورازعرض خیابان یک ماشین عبوری زیرش کرد.عزیز می گفت-باگریه-وقتی رسیدم بالای سرش نگاهم کرد گفتم:

-زیباچرا دنبالم آمدی؟

عزیزم می گفت نگاهش همراه با قطره اشکی فروریخته برای همیشه بسته شد.یادم هست موقع دفن جسداش توی باغ چقدرکه گریه کردیم وتا چند روز عزا گرفته بودیم.ماده بود و ازش یه توله بیادگار مونده بود که داده بودیمش به خاله اینها.اسمش را گذاشته بودند"تونی".آخر زمان های پخش سریال"بارِِتا"بود که پلیسی بود واسم شخصیت اول سریال کارآگاهی بود به اسم"تونی بارِتا"ونقش اش را"رابرت بلیک"بازی می کردوتو دماغی حرف می زدوکلاهی-که بعدها معروف به کلاه بارتایی شده بود-به سرمی گذاشت ویه طوطی هم داشت که حرفهای "بارتا"رومدام تکرارمی کرد.یادم هست یکبار با داداش وسطیه رفتیم سینما که فیلمی از "رابرت بلیک" را آورده بودند والبته ما آنموقع به اسم همین"بارتا"می شناختیمش وفیلم پر از صحنه های ناجور بود که برای سن ما مناسب نبود ومن مدام می رفتم زیر صندلی سینما که این چیزها را نبینم وفکر کنم اکثرا زمان فیلم را من زیر صندلی قایم شده بودم!.خلاصه اینکه اسم توله ی "زیبا"ی ما هم از اون کارآگاهه گرفته شده بود.بگذریم،عزیزم می گفت سحری دوتا گوش داره شبیه گوش "زیبا"بعدش هم دم داره وچی وچی وچی..

-عزیزجون بیدارم کنه دیگه!.با التماس می گفتم.

قبول می کرد اما هیچوقت بیدارم نمی کرد ومن نمی دونم چرا.تا اینکه دست به دامن عمهه شدم.آنوقت های قدیم عمه ها که دختر بودند ومجرد بودند وشلوار پاچه گشاد می پوشیدند وکفش پاشنه دار"گابور"به پا می کردندوموهای همه ی شان گوگوشی زده بود وتابستونا با سرو همسرشان می رفتند دریا وشنا وبلال ویه وقت هایی هم سینمای"بهروز وثوقی"و"سعید راد"وخلاصه"تین ایجر"بودند،توی خونه ی خودمان بودند.شبیه الان نبود که عمه قوم وخویش به حساب بیایند،عضو خانواده بودند وتا موقع شوهرکردنشان شبیه خواهر بزرگمان بودند واینطوری بود.معمولا"هم اهل موسیقی ورفیق بازی ونامه ومعشوق وسوز وگداز بودندوکلا"طور خاصی بودند وبا آدم مهربان بودندوآدم می فهمید که توی عوالمی هستند که زیاد جورشان با عزیز وآقاجون ها جور نیست.بیشتر یا داشتند کتاب های "ارونقی کرمانی"و"ر-اعتمادی"وپاورقی عشقی مجلات را می خواندندوبرای خوانندگان وهنرپیشه ها نامه می نوشتندوآنها برایشان عکس امضا شده می فرستادند یا عصرها همراه با دوستان می نشستند وکیک می پختند و"پاسور"بازی می کردند و ازتوی"بوردا"مدل های قشنگ لباس در می آورند وپای "چرخ خیاطی مارشال"-که این آخری ها برقی اش کرده بودند وپدالش را مثل پدال گاز ماشین فشار می دادند وخیاطی می کردند-می نشستند به دوخت ودوز وحرف هایی که معمولا" برای بچه ها خوب نبود!. القصه دست به دامن عمهه شدیم که بیا وموقع سحری بیدارمون کن.عمهه هم با من خیلی مهربان بود و نه اینکه من اسمم با اسم عمویی که دروجوابی بیماری گرفت وبه رحمت خدا رفت یکی بود،خیلی هوای من را داشت وهنوز هم یک وقتهایی می گوید که من برادر کوچکش هستم ونه برادرزاده اش و حتی بچه هایش مرا دایی صدا می زنند.قول وقرارها را گذاشتیم وشب به امید دیدن سحری خوابیدم.

با اولین تکانها ازخواب بیدارشدم وبه یک جست –سروصورت نشسته-خودم رو به جمع کوچیکی که دور سحری-این موجود نادیدنی-جمع شده بودند رسوندم!

-پس کو؟پس سحری کوش؟کجاست؟

-ایناهاش دیگه،بشین بچه اینقد سروصدا نکن!.اینو عزیزم گفت ومن درجوابش گفتم:

-این که سحری نیست،اینکه شامه!همش که برنج وماست وشامی وآب خوردن وسبزیه!پس سرش کو؟دمش کو؟گوش اش کو؟...!

حالا سالهاست که ازاون سحری خوردن توی اون اتاق کوچک جایی که دور هم جمع می شدیم ویواش وبیصدا سحری می خوردیم تا مبادا آقاجونم-که خون ریزی معده داشت وتازه ازبیمارستان شیروخورشید آورده بودندش-ازخواب بیدارشه واوقاتش تلخ بشه گذشته.سالهاست که دیگه همراه با عمه جان وبرادر وخواهرهایم سحری نخوردم.سالهاست با تکان های مادرم ازخواب بیدارنشدم که مبادا بی سحری روزه بگیرم و وسط روز ازگرسنگی ضعف کنم.خیلی چیزهایی دیگه رو سالهاست که توی ماه رمضون نمی بینم اما همیشه ماه رمضان وروزه گرفتن برایم شادی کودکانه ای دارد.چیزی مثل یک مسابقه،یک بازی برایم هست.با خودم قرار می گذارم که ببینم می تونم چیزی نخورم ویا سیگار نکشم و دروغ نگویم وبد حرفی از دهانم بیرون نیاید واوقات تلخی نکنم ومردم آزار نباشم و مهربان باشم و....روزه گرفتن یه جوری عزت نفس به من می بخشه و"وقتی که روزه می گیرم می فهمم هنوز اراده دارم"^***ومی تونم جلوی خیلی از خواسته هایم وایستم وتحمل کنم برای به دست آوردن چیزی بهتروعزیزتر ازچیزی که الان دارم.(اینطوریه!)

*"فرمون فرمون که می گفتن، این بود؟"

**شعر از خودمان در رفت!.

***اصلش توی فیلم گوزنها اینطوری هست:"وقتی که گریه ام می گیره می فهمم هنوز جون دارم"

سرخپوستهاواسکیموها

casabelanca — Fri, 07 Aug 2009 23:31:18 GMT

سلام

توی دلم به زمین وزمان بدوبیراه می گویم ولعنت به پدرجد سرخپوستان آمریکا-مخترعین خدانیامرز سیگار-تف ولعنت می فرستم.یاد"کاپیتان هادوک"قصه های "تن تن"می افتم که همیشه هزارتا فحش وبیراه دست اول ودِبش دم دست داشت.نبش خیابان یک بستنی فروشی داردو...

دیالوگ:

كیانوش: دكتر جكول من دندونم درد میكنه شما پر نمیكنید؟

دكتر: ما اینجا از این قرطی بازیها نداریم فقط میكشیم.

شب های برره-ساخته مهران مدیری

اگربه آدم بزرگها بگویید:

"خانه ی زیبایی دیدم با آجرهای قرمز که چندتاگلدان شمعدانی روی لبه ی پنجره هایش گذاشته بودندوروی بام آنها کبوترنشسته بودند..."محال است بتوانند چنین خانه ای را مجسم کنند.باید به آنها بگویید:

"یک خانه ی صدوپنجاه میلیونی دیدم."تاآنهاباصدای بلندبگویند:"وای!چقدرقشنگ!"

اینها را من گفتم؟

نه اینها نوشته ی" آنتوان دو سنت اگزوپِری "هست که درلابلای کتاب شازده کوچولو جا خوش کرده اند. چقدراین نوشته ها به من نزدیک است.به نظرم "آنتوان"بامن نسبت خویشاوندی نزدیکی دارد.عمو، دایی ،چیزی.اما نه آدم بزرگهای فامیل من که هیچوقت کودکی مرا جدی نگرفتند.آدم بزرگهای فامیل هیچ کسی کودکی هایش را جدی نگرفت.حالاهم ما آدم بزرگهای فامیل،کودکی هیچ کس را جدی نمی گیریم!.

حکایت:

روزي لقمان به پسرش گفت امروز به تو 3 پند مي دهم که کامروا شوي

اول اين که سعي کن در زندگي بهترين غذاي جهان را بخوري

دوم اين که در بهترين بستر و رختخواب جهان بخوابي

و سوم اين که در بهترين کاخها و خانه هاي جهان زندگي کني

پسر لقمان گفت اي پدر ما يک خانواده بسيار فقير هستيم چطور من مي توانم اين کارها را انجام دهم؟

لقمان جواب داد

اگر کمي ديرتر و کمتر غذا بخوري هر غذايي که مي خوري طعم بهترين غذاي جهان را مي دهد

اگر بيشتر کار کني و کمي ديرتر بخوابي در هر جا که خوابيده اي احساس مي کني بهنرين خوابگاه جهان است

و اگر با مردم دوستي کني، در قلب آنها جاي مي گيري و آن وقت بهترين خانه هاي جهان مال توست

یکی ازشمارهای قدیمی ماهنامه فیلم را تورق می کنم-کاری که هرچند یکبارانجامش می دهم- که چشمم به یک مطلب جالب می خورد:

100شخصیت بزرگ تاریخ سینما:آنها که رویاها را ساختند.

مطلب بسیارخواندنی ایی هست ازنگاه نویسندگان ماهنامه سینمایی "پره میِر"درموردیکصد کاراکتر ماندنی درسینما.حالا من بجای"قطعه ای ازبهشت"که به دلیل مشکلاتی که نمایش فیلم وجود داشت مجبوربه حذف اش شدم،این معرفی را می گذارم.دیگرپیدا کردن فیلمها ودیدنش با خودتان:

1.دون ویتو کورلئونه

مارلون براندو درپدرخوانده(1972،فرانسیس فوردکاپولا)

باگونه های افتاده ونگاه های گریزان دزدکی،این مرد خانواده تجسمی ازیک غم پایداراست.درحقیقت،نقاب خونسردی او،پنهان کننده ی ذات خشن اش است.اودرزمینه جنایت وخلافکاری استعداد دارد،اما عاطفه وعلاقه اش به خانواده مثال زدنی ست.چنین به منظرمی رسدکه حضور او،بانوعی تراژدی نهان عجین شده وهرچه فیلم جلوترمی رود،این حس تراژیک دون ویتو آشکارترمی شود.همه چیز وقتی به اوج تراژدی می رسد کهکورلئونه می فهمدهرچه برای حفاظت خانواده انجام داده،درحقیقت سرعت دهنده فروپاشی آن بوده است.این شخصیت،متناقض ترین گنگستری است که سینما به تصویرکشیده است.

بارانی مورب

در نیمروزی آفتابی.

هیچ اتفاقی نیافتاده است

تنها تو رفته ای

اما من

قسم می خورم که این باران

بارانی معمولی نیست

حتما جایی دور

دریایی را به باد داده اند...*

تلویزیون را عموما کمتر نگاه می کنم.یعنی دیگر حظ نمی برم ازدیدن برنامه هایش اِلا برای دو،سه،چندنفر.آنهایی که الان یادم مانده دوتا هستند:

یکی فرصت اگر باشه"محمدصالح علا"ی "دوقدم مانده به صبح" را و دیگری راکه فرصت برایش می سازم دیدنِ "آتیلا پسیانیِ"توی سریال"رستگاران.این دومی بهترین ودوست داشتنی ترین "بدمن" الانهای ماهست به عقیده حقیرالبته.تمامی حرکات ومیمیک صورت ودستش،نحوه سکون روی حروف و ادای کلماتش،فراز و فرود ونشان دادن عصبانیت کنترل شده اش را توی سریالِ بد-مث همیشه ی "سیروس مقدم"-"رستگاران"به دقت نگاه می کنم وسیرنمی شوم.توجه می دهم شما را به نوع بازیش دربرابرپسرش"بابک"-سرشارازمحبت پدرانه درحالی که هیچ کاری نمی کند-وبازیش دربرابر"کاوه"-مملو از بغض وعصبانیت درحالیکه بازهم هیچکاری نمی کند-که درهردو نه بازیهای غلو شده وگل درشت پدری/پسری وهمچنین اغراق درنمایش میمیک صورت وچشم وابرو-آنطوریکه درعموم بازیگران سراغ داریم-برای نمایش نفرت وخشم چیزی دیده نمی شود.اما هردوی این روابط حالتهای گفته شده درنگاه وحس"پسیانی"بخوبی بروز می کند.توی وانفسای این زمانه بی بازیگری دیدن یک جرعه "آتیلاپسیانی" غنیمتی ست.حالا اگر این وسط ها "سرگردآب معدنی به دست"روی اعصابتان باسوهان کشی ورجه وروجه می کند،خوب به هرحال توی میوه فروشی هم که می روی میوه را درهم می دهند دیگراینجا که تلویزیون است!.

بعدازظهراست ومن که برای کشیدن سیگار پشت ساختمان اداره-که مشجراست ونزدیک ساحل دریاوصدای همهمه موج ومردمی که برای شنا آمده اند را نسیم ساحل به گوش آدم می رساند-آمده ام اینجاکه خلوت ودنج است وکسی نمی آید این حوالی مگربرای کشیدن سیگار.ماشین سرویس اداره می آید ومی رود مرا-که آن پشت اداره سیگاربدست متوجه آمدنش نمی شوم-جامی گذاردوحالادیگرباید پیاده بروم تاجایی وتاکسی بگیرم.کیف هم که توی تابستان باعث می شود دست آدم ازسرشانه کِش بیایدوآدم حس می کند این یکی دستش درازترازآن یک دستش هست.توی دلم به زمین وزمان بدوبیراه می گویم ولعنت به پدرجد سرخپوستان آمریکا-مخترعین خدانیامرز سیگار-تف ولعنت می فرستم.یاد"کاپیتان هادوک"قصه های "تن تن"می افتم که همیشه هزارتا فحش وبیراه دست اول ودِبش دم دست داشت.نبش خیابان یک بستنی فروشی داردومن مردی میانسالی رامی بینم که با دستی پراز"آیس پک"ازآن می آید بیرون و روبسمت ماشین پارک شده کنارخیابان می رود که تویش دوتا پسرِبی حس وحال وخالی ازهرگونه هیجانی دارندبه پدرشان-به گمانم –نگاه می کنند.نمی دانم چه چیزی برای بچه های حالا از خوردن بستنی توی تابستان می تواند لذت بخش تر باشد.برای بچگی های ما،اگرپدرناپرهیزی می کرد و روز ویانیمروز تابستونی بستنی بدست می آمدخانه،آنوقت دیگرپدرنبود،مسیح مقدس بود که دستانش اعجاز خنکی وشیرینی را توامان داشت.

دارم عرض خیابان راهمینطور که رد می شوم انگاری وارد تونل زمان می شوم و....

باپیژامه آبی وبلوزآستین کوتاه قرمزِ یقه گردی که ازجانمم برام عزیزتره-آخه عکس برگردون"مرداتمی"روش حک شده بود-بجای سنگینی کیف اداره،کلمن آلاسکا بدست می روم آنطرف خیابون.این"مرداتمی"هم یک سریال خیلی قشنگی بود که تویش آرتیسته نمی دونم چیکارش می کنند(گمانم جلوی تشعشعات رادیواکتیویته یا یک همچین چیزی قرارگرفت)که هروقتی که دلش می خواست می توانست اندازه یه اتم ریزبشود وبرود کارهای خیلی مهم وبرای نجات بشریت را درجاهاییکه دست آدم بزرگها نمی رسید انجام دهد.مثلا واردجا کلیدی که دریک گاوصندوق سِری بشود،وارددستگاه هدایت شونده ی یک موشک برود وکارش را مختل کند،داخل گوش یک حیوان وحشی برود وازکاری بَرش گرداند وازاین دست کارها.سریال قشنگی بودتوی آن زمانها خیلی طرفدارِپروپاقرص –مثل ما- داشت برای خودش وبلوزهایی که برچسب عکس "مرداتمی"رویش حک شده بود،ولوله ای بین دوستان بپا کرده بود.القصه برویم تا به حکایت ما وتابستان وفریادهای وقت ظهر بچه های"کلمن"بدست برسیم که باصدای ریزوجیغ جیغی فریاد"آلاسکا""اسکیمو"-که سرهم می گفتند"آلاسکاسکیمو"-سرمیدادند برسیم.

رسم پدرنبود که به ما پول توجیبی وخرجی بدهد.ماهم همیشه-نه اینکه فقط توی فیلمها می دیدیم-فکرمی کردیم این "پول تو جیبی"همانطورکه ازلفظش پیداست مال بچه هایی هست که فارسی حرف می زنند وموهای سرشان شانه شده است وتوی تابستون کفش تابستانی می پوشند،زیاد به پروپای پدرومادرنمی پیچیدیم برای پول گرفتن.حالا یک وقتهایی که می رفتیم مثلاازبقالی نوشابه یا کره ویا بیسکویت گرجی برای مهمان بعدازظهرمان بگیریم وپول خردی اضافه می آمد،مادر دیگر ازما نمی گرفت ما می رفتیم تخمه وآدامس خروس وعکس برگردون می خریدیم.اما این پولها که گذری وهرازچندگاهی بودندکفاف مخارج زندگی ما را نمی دادوبرای درآوردن خرج دست به هزارکار می شدیم که یکیش فروختن آلاسکا-پدرجَد یخمک های امروزی-بود.

آویزان مادرمی شدیم که ازبازارروز برایمان "رنگ وظرف آلاسکا"بخردوبعدازمدتها چانه زنی می دیدی که ساعت نه ،ده صبح یک روز تابستونی که مادرازخرید بازار می آمد رنگ آلاسکا را که توی یک کاغد به اندازه کف دستِ حالایمان بودوبا نخ دورش را پیچیده بودند میداد دستمان همراه با سه تا ظرفِ رویی آلاسکا که شکل انگشتانه بودند اما اندازه اش قدِ استکان می شد.یادم نمی آید شکر کم بود یا ما نمی خریدیم،چه جوری بود که همیشه ازقند استفاده می کردیم وبا یک مکافاتی قند را همراه رنگ-که معمولا دورنگ نارنجی ویاقرمزبود- داخل آب سرد حل می کردیم ومی ریختیم داخل ظرف آلاسکا.چوب بستی هایی که ازقبل جمع کرده بودیم راازوسط نصف می کردیم وبرای هرآلاسکا یه نصفه چوب می گذاشتیم بجای دسته آلاسکا ومی گذاشتمشان توی جا یخی یخچال تا یخ بزند.یک بار،دوبا،سه بار،...صدباربه جایخی سرمیزدیم که کی آلاسکاها آماده می شوند.آنقدرمی امدیم ومی رفتم تا داد مادر را در می آوردیم.

آلاسکاهای یخ بسته را توی کلمن دو رنگ سبز وسفید می چیدیم ومی زدیم به کوچه ی تابستان:

"آلاسکاسکیمو"

(اینطوریه!)

*شعراز"رسول یونان"

پسران پرواز*

casabelanca — Tue, 30 Jun 2009 22:29:18 GMT

سلام

...فقط کافی بود سرت را ازمثلث وبیضی وعدد صحیح3.14کمی بگردانی تا هزارتاآلوچه مثل قندیل را بالای سرت ببینی که درخشان خوشاب نگاهت می کنند وبازبان بی زبانی ترا دعوت به چیدن می کنند.گورپدر"سبکتکین" و"آلب ارسلان"!...

باهرچه عشق

نام تورامی توان نوشت

باهرچه رود

راه توررامی توان سرود

بیم ازحصارنیست

که هرقفل کهنه را

بادست های روشن تو می توان گشود**

ازسردلتنگی:

آشوب و اضطراب پای رفتن نداره و رخت یک سالش رو داره توی تشت دلم چنگ میزنه.مث وقتایی که کارنامه آخرسالت رو می دادن دستت وتوش یه تجدیدی داشتی وازترس اینکه بفهمن اونو لای کتاب تعلیمات اجتماعی ات قایم می کردی وتوی دلت گرگ میش بود همیشه خداکه مبادا کارنامه ات لو بره وباباهه بفهمه.می فهمید همیشه آخرسراین تجدیدی رو.گرگ میش دلم سرتموم شدن نداره وهمیشه-مدتهاست-همراهمه.منتظرم بزرگترم بیاد وکارنامه ام روببینه که تجدیدی دارم.

حکایت:

آورده اند روزی میان یک ماده شتر و فرزندش گفت وگویی به شرح زیر صورت گرفت:
بچه شتر: مادر جون چند تا سوال برام پیش آمده است. آیا می تونم ازت بپرسم؟
شتر مادر: حتما عزیزم. چیزی ناراحتت کرده است؟
بچه شتر: چرا ما کوهان داریم؟
شتر مادر: خوب پسرم. ما حیوانات صحرا هستیم. در کوهان آب و غذا ذخیره می کنیم تا در صحرا که چیزی پیدا نمی شود بتوانیم دوام بیاوریم.
بچه شتر: چرا پاهای ما دراز و کف و پای ما گرد است؟
شتر مادر: پسرم. قاعدتا برای راه رفتن در صحرا و تندتر راه رفتن داشتن این نوع دست و پا ضروری است.
بچه شتر: چرا مژه های بلند و ضخیم داریم؟ بعضی وقت ها مژه ها جلوی دید من را می گیرد.
شتر مادر: پسرم این مژه های بلند و ضخیم یک نوع پوشش حفاظتی است که چشم ها ما را در مقابل باد و شن های بیابان محافظت می کنند.
بچه شتر: فهمیدم. پس کوهان برای ذخیره کردن آب است برای زمانی که ما در بیابان هستیم. پاهایمان برای راه رفتن در بیابان است و مژه هایمان هم برای محافظت چشمهایمان در برابر باد و شن های بیابان است... .
بچه شتر: فقط یک سوال دیگر دارم... ..
شتر مادر: بپرس عزیزم.
بچه شتر: پس ما در این باغ وحش چه غلطی می کنیم؟

دیالوگ:

-اسلحه كه داشته باشی همه چیز ساده تر می شه.

"پولادکیمیایی درفیلم حکم ساخته مسعودکیمیایی"

خوب است بدانید: مغز در هنگام خواب فعالتر از وقتی‌ است که تلویزیون می‌بینید.

قطعه ای ازبهشت:

درب بهشت تااطلاع ثانوی- رفع محدویت دسترسی به یوتیوب -بسته می باشد.

می گفتم درس دارم ونمی رفتم سرزمین کشاورزی کمک آقاجون.توی این موقع هایی که وقت نشا و وجین توی زمین کشاورزی میشد.

توی این وقت ها بود که دیگه باید می رفتیم کمک آقاجون.امامی گفتم درس دارم ونمی رفتم.به عوضش می رفتم کنارباغهای مشجروپردرخت اطراف شالیزار تا توی طبیعت پاک ویکدست سبزخدا درس حاضرکنیم که توی امتحان مبادا که تجدید بیاوریم وخاک بسربشویم.که مبادا بعدِمردودشدن کلاه بوقی سرمان بگذارند توی حیاط مدرسه شاگرد اول ها رو روی کولمان سوارکنند ومارابگردانند.که مبادا بعدش پدر ومادرها بچه های درسخوان فامیل را بکوبند بسرمان.که مباداتجدید بیاوریم وتوی تابستون-فصل بازی وصفا وسینماورفاقتهای تا وقت اذان مغرب-مجبوربشیم درس بخونیم وفصل زنده بودن راحرام کنیم.ترس ازاینها بود وگرنه زیاد دربند خلبان ودکتر و مهندس شدن نبودیم اگرچه همیشه هرکی ازم می پرسید می خواهی چیکاره بشی می گفتم:خلبان.القصه بهانه درس خواندن برای فرارو تنبلی ازکارکشاورزی بود واین دلواپسی های بعدتجدیدی،امامگرمی گذاشتند درس بخوانیم.کمی که با "اسکندرمقدونی "و"کراسوس" دست وپنجه نرم می کردی ومزه فولاد گارد جاویدان را بهشان می چشاندی،کمی که تعلیمات اجتماعی یادمی گرفتی که احترام به قانون کنی،کمی که دوعددسه رقمی رادر هم جمع وضرب می کردی،کمی که"یکی روبهی دیدبی دست وپای"راازبرمی کردی،کمی که با کلروفرم واسیدسولفوریک ور می رفتی وکاغذ"تورنسل"راتوی مایع می گذاشتی تا بفهمی که محیط"باز"ی هست یا"قلیایی"، ترا صدایت می کردند به هزار ویک چیزخواستنی ونعمت خداوند.درختان را می گویم که زیرشان روی مخمل سبزچمن درازمی کشیدم –شبیه بهشت شداد-وکتاب را جلوی چشمان می گرفتیم تا درس بخوانیم امامگر برای آدم حواس می گذاشتند آلوچه هایی که تازه وخوشرنگ مثل مناره مسجدجامع توی آفتاب خردادماه برق می زدنند وترا به ضیافت سفره طبیعت دعوت می کردند.فقط کافی بود سرت را ازمثلث وبیضی وعدد صحیح3.14کمی بگردانی تا هزارتاآلوچه مثل قندیل را بالای سرت ببینی که درخشان خوشاب نگاهت می کنند وبازبان بی زبانی ترا دعوت به چیدن می کنند. گورپدر"سبکتکین" و"آلب ارسلان"!.

می گذاشتم تا باد خنک توی سایه، اواسط خردادماه کتاب را بهم بزند وحین تورق صفحات کتاب تاریخ"چنگیزخان"رابه جان"تیمورلنگ"بیندازد وهردورا به صفحه "ناصرالدین شاه" بیاوردکه دستورقتل "امیرکبیر"رابه"ناپلئون" می داد تا ببرداجراکند بتوسط "سرداراسعد"!..کتاب های درسی زیر درخت مشتاقانه به من نگاه می کردند که سعی می کردم هسته آلوچه را تادورترین حدممکن تف کنم. باد ورق های کتاب تاریخ را بهم می زد وپس وپیش می کردو"اسکندرمقدونی" رابه جنگ "آغامحمدخان" می فرستد.می گذارم "نادرشاه" سرفرصت چشم اطرافیانش را ازکاسه بیرون بیاورد وبرای دستبردبه هندوستان لشکرکشی کند.من اما لشکرانگشتانِ خواهشخواهِ دستم رابه امید فتح گوجه های سبزِدرخشان بسوی سرشاخه های درختِ همیشه سبز درازمی کنم.اگربادعددصحیح3.14رادرزاویه قائمه مثلثی ضرب می کرد،چه باک!من مزه گوجه سبزی که هسته اش هنوزسفت نشده رامی چشم.جادوی سبز مواج سبزه وعلف درچشمم،در روحم،در روانِ جاری شده ام درطبیعت نشسته است.کمی آنطرفتر-دورترازاین درختی که من مهیمانِ سخاوتش شده ام،گنجشگکی نوک زرد رنگش رابه امیددانه ای،حشره ای،غذایی،درانتظارمادرمی جنبادوجیک جیک می کند. تیرآرش کناردرخت توسکایی که که گنجشگک آنجاست فرود می آید.برای من دیگر اینجا مرز ایران وتوران خواهدبود.هیاهوی جنگاوران وچکاچک شمشیرهایشان درجیک جیک پرنده ای نوبال گم می شوند.آن پایین،زیرپای درخت"حکیم ابوالقاسم فردوسی" "رستم"رابه جنگ با"اسفندیار"می فرستادکه روئین تن بودو"رستم"به ترفند"سیمرغ" تیردر چشمش می دوزد.کمی آنسوتر:ضربا،ضرب،ضربو...درقورقور قورباغه های آب بندکنارشالیزارگم می شوندوقورباغه ها با آواز یاد آوری می کنند که موقع عصرانه بردن برای پدروبرادران هست.

کتاب به زیربغل زنبیل عصرانه پدروبرادران را با دست دیگرمی گرفتم.زنبیلی که محتویاتش فلاسکی چای، نان ومربای بهارنارنج بهمراه عشقی بزرگ بود که مادر بهمراه عصرانه برای مردان خانه می فرستاد.مردانی که تا زانو درگِل ولای زمین کشاورزی به عرق جبین وکدیمین نان حلال برسرسفره کوچک زندگی می آوردند. دورتراززمین کشاورزیِ ما توی"آیش"دوردست هواپیمای ملخی-ازهمانهایی که باید بادست ملخش را می گرداندندتا روشن شود-همراه رد سپیدی که دنبالش کشیده شده بودمخمل سبز شالیزار راسمپاشی می کردومن درون کابین تکنفره اش خودم را می دیدم که پوشیده درلباس چسبان وتنگ خلبانی با کاپشن چرم قهوه ای به تن-همانهاکه یخه خزدار داشتند ومعمولا عکس یک عقاب درحال پرواز روی سینه اش حک شده بود-درتعقیب هواپیماهای "مستراشمیت" آلمانها توی آسمان مانور می دهم. باحرکتی متهورانه توی آسمان لبریزازآبی وسفید ازابرچرخی می زنم وبه پشت هواپیمایی که درتعقیب من است می روم دست برماشه مسلسل هدف را وسط مگسک نشانه می بینم وبا شلیک رگباری ازگلوله دودی غلیظ ازدم هواپیمای دشمن بیرون میزندوهواپیمایش چرخ زنان توی آب بندکنار شالیزار سقوط می کند. پدروبرادران غرق درعرق وخستگی وگرماوتشنگی،چایِ عصرانه ی خاطره ها را بالذت می نوشیدندومن درفکرشکاریک هواپیمای دیگر،آسمان راجستجو می کردم.

*نام فیلمی به کارگردانی "تونی بیل"

**شعراز"محمدرضاعبدالملکیان"

نوبت عاشقی*

casabelanca — Thu, 28 May 2009 15:22:18 GMT

سلام

حقیقتش دل ودستم به نوشتن نمی رفت.یه جوریه الانهایم، مثل غروب روز جمعه ی زمستونه که برقش هم رفته،سوت وکور و دلگیرم.واردخونه که میشم اول ازهمه میام سراغ بلاگفا ولیست وبلاگهای به روز شده دوستان.ناامید می شوم وقتی دوستانِ من اسمشان تازه نیست.دوستی کهنه اش خوبه. خیلی خوبه اما دوستی که ازتو دوره باید بانوشتن هی تازه وشاداب بشه،مثل نامه نوشتن.رفاقت باید گفته بشه،بایدتروخشک بشه،آب ودون بهش بدی تا سبز وسرحال بمونه.که اگر نه،پژمرده وزرد ونزارمیشه.

چقدربالابلندی تو

ای عشق

درجوانی هم دستم به کاکل ات نرسید

حتی زمانی که روی سرپنجه پایم بلند شدم.

چه پرازروشنی ونوری

وقتی حتی با چشمبندیهای عقل می خوابیدم،

میان رویا هم چشمانم را می زدی!

سرمایه معتبری،عشق.

تو،معتبری

زمانی که جیبم خالی بودهم

باتو اما،

تهیدست نبودم.

گردن فرازمی کردم تا

به اعتبارروشنی کاکلت،

قدم بلندشود.

قطعه ای ازبهشت

آغازفیلم"دسته وحشی"(این گروه خشن)ساخته"سام پکین پا".

بدنیست بدانید:

کوتاه‌ترین جنگ در تاریخ در سال 1896 بین زنگبار و انگلستان رخ داد که 38 دقیقه طول کشید.

دیالوگ:

-مک تا حالاعاشق بودی؟

-نه.من همه عمرم کافه چی بودم.

"هنری فوندا"درفیلم "کلمانتین عزیزم" به "کارگردانی جان فورد"

هرچیزی توی دنیا یک متضاد داره،مثل:شب وروز،سیاه وسفید،کوتاه وبلند،چاق ولاغر.کسی میدونه چراشیرین سه تا متضادِتلخ وشوروترش داره؟

***

یک مدت زمانِ طولانی هم به عاشقی وعوالم لطیف دلدادگی گذشت.عمرمان را می گویم که توی جوانی وکمی نوتر ازجوانی با دیدن هر چشم شوخ وخمار وپرخنده ای،دل ودین به باد یغماگر عاشقیت می داد.والبته به مقتضات حال واحوال هم بیشتردربند فیلم وداستان وسرگذشت هایی بودیم که به طبع بیمار ما جورش جور بود.سن مان هم توی اون حوالی بود که موها، درستیز مداوم با برس وشانه بودند وبایست با آب وشانهِ کردن مداوم کمی رام می شدند.مثل حالایم یکی بود ویکی نبود،نبود.توی دوره ای بود که شب موقع خواب شلوارمان رامی گذاشتیم زیر تشک خوابمان تا صبح بدون چروک و اطو کشیده می شد ومی پوشیدیمش.روزهایی که دیگر خجالتمان می شد با زیر شلواری بیاییم دم دروازه حیاط وپشت لبمان سبز شده بود وصدایمان دورگه.اونوقتهایی که دیگه یواش یواش بایست دست به تیغ صورت تراشی می شدیم وسروصورت راصفا وجلا می دادیم(که آنهم دردسر ومکافاتی داشت عظیم.خجالت اینکه برای اولین بارباصورت تراشیده با عزیزوآقاجونت روبروبشی ازهفت تا تجدیدآوردن و رفوزه شدن هم بدتربود).اون روزهایی که وقتی ازمدرسه می آمدی خانه مسیروزمان حرکتت را با زمان خوردن زنگ خانه مدرسه دختراتنظیم می کردی.

دیگرهمه ی دخترهای فامیل راهم یک معشوقه بالقوه می دیدیم وخودمان را درقواره یک عاشق دلخسته-که توی فیلمهای آنزمانمان به وفور می دیدیم-همه جور فیگورهای عاشقانه را به قیافه سوخته وقوارهِ ترکه ای مان می گرفتیم.امانمی شد.جوردرنمی آمد،یعنی به دل خودمان هم نمی نشستیم چه برسد نشستن درنگاه دخترهایی که تازه تازه داشتند بزرگ می شدندویاد گرفته بودند برای لرزاندن دل پسربچه های عاشق پیشه،وقتی چند قدمی که ازشان دور شدند به بهانه ای-مثل صحبت با بغل دستی ویانگاه به ویترین مغازه ای-کمی سر را بگردانندتانیمرخ صورتشان آتش به جانها بزند!.دخترانی که توی کوچه ومحل چادر را طوری بسرمی کردند که بیشتریکجوری رفع تکلیف بود وهمینطوربی خیال،طوری که طُره موهای سیاهشان بیرون زده بود،دنباله چادر را حوالی کمر به دست می گرفتند.دخترانی که تازه تازه استفاده ازلوازمات وملزومات زنانه را یادگرفته بودند.البته مثل الان نبود که توی خیابان فرق بین دختر مجرد و شوهرکرده رو نشه فهمید.اونوقتها دخترایی که نامزدوشوهرنداشتند،دست به ابرو نمی زدند،صورتشونوبند نمی انداختند،رژ لب وگونه واینها نمی زدند.کفش پاشنه بلند کمترمی پوشیدندمگردختر قِرتی ها.ساده بودندمثل پسرهای همون وقتها.رژلب وسرخاب سفیدآب وکپ وشینیون ومانیکورومیکاپ برای بعدبود،موقعی که شوهرکردند.ازهمون دورها می شد بایک نظر نگاه کردن به یک دخترفهمید که شوهرکرده یا مجرد هست.اگرموها"مِش"کرده وابرو ورداشته وطلاکاری شده بودکه شوهرکرده بود وغیرازاین مجردبودکه کمی سربه تو داشت که فکری بود که ساده بود وبی هیچ آرایش وپیرایشی.

گفتم که توی لطافت وتازگی این عوالم بودیم وفیلمهای خورندِ حالمون هم فیلمفارسی بود،البته توی ویدئو.فیلمهایی که قهرمانانش حتی وقتی که ازنانوایی هم برمی گشتندبایک عددنان لواشی هفت تا آدم بد ودزدناموس راناکارمی کردند وبعدباسری یک کم پایین جوری که بشود زیرچشمی ویک لنگه ابروبالا نگاهی به دخترچادربسرمحله-که توی دعواازشرمتجاوزین به ناموس ویامزاحمین متلک گو نجاتش داده وازخیلی پیشترها دل ودین دختره را هم با تیپ جذابش برده-انداخت وباصدایی گرم وکمی بادعوایی که مثلا"برای شما بده اینموقع روزاینجابیاییدواینها"دعوت به همراهی تا درب خانه می کردند.

سرسلسله ی آرتیست های اینطورفیلمها هم البته"ایرج قادری"بود.اصلااینطورفیلمها را برای قواره او دوخته بودند انگاری.فیگورچهره ای که توش اخمی هست وابروهای درهم گره خورده ولنگ یک ابرویی کمی ازحالت اخم بالاترخیلی به صورت"قادر"می آمد.کت وشلوارکه همیشه تیره رنگ ویخه پیراهن سفید تاسه دگمه قبل ازگردن باز،همیشه.به فراخورموقعیت وزمان فیلم،کت بین روی شانه وپوشیدن کامل درنوسان بود.توی دعوا اهل چاقو-مثل بهروز وثوقی وسعید راد-نبود.کارنامردها راتوی دعوا بیشتر با مشت وچَک زدن راه می انداخت.

دختر همسایه هم که کشته و واله وحیران "ایرج"یاازتوی پشت بوم داشت "دید"می زد ویا به یک بهانه ای می آمدخانه"ایرج"اینها-بهانه هم که الی ماشااله فراوون،ازدوست خواهر"ایرج"بودن بگیرتا آوردن آش وظرف بردن ونخ وسوزن گرفتن-می آمد وباسرپایین طوری یواش بجای"سلام" می گفت"سَ"که بند دل آدم را پاره می کرد.ولی خوب"ایرج"توداربود وپاره شدن بند دلش رامثل ما زودی بروزنمی داد.می گذاشت وقت یک" عرق خوری تمیزدونفره"بارفیقش،دوستش ویا وردستش،می گفت که"خاطرخواه"اعظم،منیر،فاطی ویامثلا" مهری شده.

بزن بهادرنبودیم ما.عرق خورهم که نبودم.لاغروترکه ای وآفتاب سوخته بودیم،بس که توی گرمای تابستون وپاییز "آقاجونمون"مارومی برد سرزمین کشاورزی تاکمکش کنیم.ازصبح می رفتیم تا آفتاب بره ومهتاب بیاد.شبیه"ایرج"که نبودیم.شبیه هیچ کدوم ازآرتیست های فیلمفارسی نبودیم:خوشتیپ،یکه بزن،دست ودلباز،تودلبرونبودیم.واسه خاطرهمین هیچکی خاطرخواهمون نمی شد.اگرمی شدیاما نمی فهمیدیم یا خودش.تنهابودیم.خودمون بودیم ورویاهایی که وقت خواب سرمایه ی جانمان بودتا تن تبدارمون رو خنک کنه.رویایی که با تراشیدن باراول صورتت ترا اگرنه شبیه"ایرج قادری"که لااقل همپایه آرتیست های درجه وی فیلمفارسی می کرد.(اینطوریه!)

*نام فیلمی به کارگردانی"محسن مخملباف"

تاصبح

casabelanca — Sun, 26 Apr 2009 21:11:18 GMT

سلام

دلم می خواهد...

بعضی ها آدمهای بزرگی هستند وبعضی ها دست نیافتنی.دارم فکرمی کنم بعدازصدوبیست سال که"سرالکس فرگوسن"از"منچستریونایتد"بازنشسته شود،چه کسی جرات نشستن روی صندلی سرمربی این تیم راپیدامی کند؟

دیدار"من یو"با"تاتنهام هاسپر"یک رویای بزرگ برای همه ی آدمهایی ست که می خواهند ازشکست، پیروزی بسازند.گاهی وقتها فوتبال درسهای بزرگی برای زندگیمان دارد.

باران بهاری روی سرِ شبِ محمودآبادچادری ازطراوت وپاکی می کشد.صدای شرشر باران از ناودانی مرامی بردبه سالهایی که تنها آواز"داریوش"باهمنوایی باران همدم شب های تنهایی ام بودند..

دلت پر از اندوه کهنه باد
که من کهنه پوش اندوهم
تاب غم دیگر ندارم
ای غم بمان بمان

که زندگی شر شده برای رنج من

و تو حق داشتی مرد را غم بخوانی
که نمی دانستم تو وغم هم پیاله ی سالیان درازید
***
آتشفشانی خاموشم
در مه آلود و خفقان بغضی
که صخره نوردش تو باشی
بی کلنگ و طناب
فقط تو را به خدا پیش پایت را نگاه کن
بی کلنگ طناب
که پشت صخره هایم را
کهنه پوشی از غم پراکنده
پایت لیز نخورد
که من کهنه پوش اندوهم
تاب غم دیگر ندارم

ای غم بمان بمان*

قطعه ای ازبهشت

سکانسی ازفیلم"لئون"ساخته"لوک بسون"

دیالوگ

-اون تورو می خندونه؟

-منوبه گریه ام نمی ندازه!

"جرج کلونی"و"جولیا رابرتز"درفیلم"یاران اوشن"ساخته"استیون سودربرگ"

آیا می دانید

که تنها موجودی که میتواند به پشت بخوابد انسان است؟

دلم چیزهای خیلی زیادی را می خواهد

دلم می خواهدصبح که خانه می آیم بیرون دیگرسطل زباله دم در خانه مان پرازآشغالهای سه شب پیش نباشد.

دلم می خواهد اولین نفری را صبح می بینم،دلخواه ترین آدم زندگی ام باشد.

دلم می خواهد دوباره مادرم را ببینم که با نان بربری تازه –که ازنانوایی حاجی دوریشی خریده است-همراه باقالبی پنیرتازه گوسفندی-که2تومان می خرید-بسمت خانه می آید

دلم می خواهد دم پله خانه مان چکمه ای که آن سال زمستان که باران زیادی باریده بود وحیاط مان را آب گرفته بود وآقاجونم آنرا ازمغازه کربلایی امامقلی خریده بود،جفت شده ببینم.

دلم می خواهدوقتی که ازخانه می آیم بیرون بجای رفتن به سرکار،همراه دوستانم بروم لب دریا وباقلاب ماهی بگیرم وبعد ماهی های کوچک رابخانه ببرم ومادرقربان صدقه ام برود.

دلم می خواهدکه دوستم"بهروز"نوار"علیمردان"راازمن قرض کندنه اینکه بیاید وضامن بشودتا ازبانک وام بگیرم.

دلم می خواهدوقتی که ازبازارعبورمی کنم روی سردرسینما-که حالا تعطیل اش کرده اند وتبدیل شده به عسل فروشی(چه تغییرِ شیرینی!)-ببینم که فیلم"آخرین مبارزه تارزان"را اکران کرده اند.

دلم می خواهدوقتی واردبقالی می شوم کلی تخمه ونان قندی وآدامس خروس نشان-همان هایی که کاغذشان راجمع می کردیم ومی دادیم به"عموذبیح الله"وبجایش توپ وراکت پیک پونگ می گرفتیم-وتیله می خریدم ودست درجیب کودکیم می کردم ودوتومانی براقی که به هزارزحمت ومرارت بدستش آوردم را می دادم به بقال.

دلم می خواهدصبح با"حمیدرضا"درباره فیلم سرخپوستی دیشب تلویزیون حرف بزنم،نه حرفِ اداره وکار.

دلم می خواهدکه "مورچه"اینقدر"مورچه خوار" را اذیت نکندوبگذارد برای یک دفعه هم که شده اورابخورد.

دلم می خواهدتمام دغدغه فردایم بردن گردو بازی ازبچه ها باشد،نه پاس نشدن چکی که برای خرید لوازم خانه دادم.

دلم می خواهدکه دیگردلم نخواهد دلتنگ مردن"رضاموتوری"بشود.

دلم می خواهد گرفتاری بزرگم این باشدکه هیچوقت توی مسابقه دو نفراول نیستم.نه اینکه گرفتاراین فکر باشم که اگرحکم جابجایی محل کارم را بدهند دستم چه خاکی باید بسرم بریزم.

دلم می خواهد غصه نداشتن"مایا"** را بخورم.

دلم می خواهددیگرهیچکدام ازعزیزانِ جانم پیرنشوندکه مریض نشوندکه نمیرند.

دلم می خواهد دیگرکسی درجواب خسته نباشیدمن نگوید"مرسی"،بگوید"مرحمت زیاد".

دلم می خواهد"سندباد"قبل ازدوستی با"علی بابا"مرازودترببیند وبامن رفاقت بکند ومن درسفرودرحذر کنارش باشم وهزارتاماجرای شگفت وحیرت آور راتجربه می کردم.

دلم می خواهدصدای خروس مرغدانی حیاط مرابد خواب کندنه صدای دزدگیر"تویوتاکمری" همسایه.

دلم می خواهد سایه درخت نارون وتوسکا توی حیاط خانه مان بیفتدوباد سایه را روی زمین برقصاند،نه سیاهی بی تکانِ آپارتمان همسایه.

دلم میخواهدخواب خوشبختی من داشتن دوچرخه دسته بلندی باشدکه لای سیم پره هایش شبرنگ داردنه داشتن حساب بانکی.

دلم می خواهد دستم را دراز کنم ودم سنجاقک نشسته روی گل شمعدانی کنارپله را دوباره بگیرم.نه اینکه خبرسقوط هلیکوپترراتوی عراق بشنوم.

اَه که دلم چقدرچیزهای خیلی زیادی می خواهد.(اینطوریه!)

*شعراز"سلمان گنجی"

**"سریال مایا" که ازبرنامه کودک پخش می شد ودرباره پسربچه ی بودکه یک فیل کوچک بنام"مایا"داشت.

دایناسوری با یقه های باز!

casabelanca — Sat, 18 Apr 2009 13:16:18 GMT

سلام

توی سالن تاریک سینمای کوچک شهرمان برای"جلال"مثل آب خوردن بودکه یه چاقوی ضامن دار راتا دسته بین دوتاکتف ات فروکنه وآب ازآب تکون نخوره.تا بیایی به خودت بیایی ودادوهوار راه بیاندازی هم به چشم به هم زدنی می تونست جستی بزنه وبرگرده توی فیلم.مگه دیگه دستت بهش می رسید؟مگه کم نامردی کرد ووقت وبی وقت "بهروز"روجلوی چشم همه ی ما-تماشاچی ها-چاقو زدو در رفت.حالامن با اون هیکل نزار وترکه ای وزَهره آب شده ..

قطعه ای ازبهشت:

(توی قسمت قطعه ای ازبهشت،تکه ای ازفیلمهایی راکه برایم خاطره انگیز هستند می گذارم)

سکانسی ازفیلم"کازابلانکا"ساخته"مایکل کورتیز"

آیا میدانید:

وقتی به خورشید نگاه میکنید صحنه ۸ دقیقهِ قبل از آن را مشاهده میکنید؟

ل اغرمی شویم!

(عکس تزیینی ست،مال شکم بنده نمی باشد!)

دفن اش کردم

همراه با نهالی ازآلوچه

هفت سالگی ام را

زیربالکن خانه ی مان

****

شکوفه های سفیدآلوچه

مثل موهای شقیقه ام

هرسال بیشترمی شوند

من اما بی بار،بی بر

پیرمی شوم.

(درخت آلوچه ی حیاط خانه ی ما)

دیالوگ

هنری پنجم : آنقدر مردم از من نفرت دارند كه اگر آتش بگیرم كسی حاضر نیست آب دهانی بر روی من بیندازد.

"پیتراوتول"درنقش"هنری پنجم"درفیلم"شیردرزمستان"

ازسردلتنگی

دلم لک زده برای دیدن یه فیلم که قهرمان داستانش آخر فیلم به قول "سلطان"کلکش دُرُس وحسابی کنده شه.مردایی که آخرقصه رو اول و زودتر ازهمه می دونن.فیلمهای این روزا پر شده از قهرمانهایی که ازجهنم گلوله وتیرو بمب ولیزر و هزار ویک تله ومهلکه دیگه جون سالم بدر می برند وبرای اینکه کام تماشاگران رو تلخ نکنن حاضرن همه جور معجزه ای بکنند تا زنده بمونن.دور،دورپایان خوش هست وهیچ کارگردانی دوست نداره کام تماشاچی فیلمش موقع خروج ازسینما تلخ باشه.جاست "امیلیانو زاپاتا"تا بدنش رو به مهمانی هزارگلوله سربی ببره وتا ابد توی ذهنمون زنده بمونه؟کی میشه دوباره "اسپارتاکوس"یی قیام کنه وزندگی اش روی صلیب جاودانه بشه؟توی کدوم فیلم دوباره "آلن دلون" خسته رو می بینیم که مثل فیلم"سامورایی"با اسلحه خالی به استقبال مرگ میره؟ راستی مرگ کدوم شخصیت سینمایی به نظر شما قشنگتر اززنده بودنش بود؟ مردن"ژان رنو" رو توی فیلم"لئون"خیلی دوست دارم والبته"مل گیبسن"توی فیلم"شجاع دل"روبیشتر.

مثل دایناسورهانسلشان منقرض شده.نسل مردانی که جز بی رحمی وشقاوت،هتک ناموس وبه پاکردن شَر،دعواومرافه،ازپشت چاقو وگلوله زدن،نقشه های مرگبارکشیدن،دسیسه ساختن وآنتریک کردن هیچ کاردیگری بلد نبودند.مردانی که خشونت مثل خون توی رگهایشان موج میزدونوادگان شیطان بودند.کسانی که موتوربه حرکت درآوردن درام توی فیلمها بودندواگرکسی برایمان قهرمان وآرتیست بودبواسطه حضورهمین مردان رذل وپست بودوقهرمان فیلم با بودن اینهابودکه هویت پیدامی کرد.چه بسیار"بدمن"هایی که حضورشان لرزه به انداممان می انداخت ووحشت حضورشان مارا توی تاریکخانه سینما مچاله می کرد.مردانی که پلشتی وسیاهی روحشان را تسخیرکرده بود وزنگار روح برچهره همیشه کریه شان نقش بسته بود.نقش منفی های"قَدَری"که اگرنبودندقهرمانی نبودواصلا فیلمی نبود.

از"جلال پیشواییان"همیشه وحشت داشتم.چه توی فیلم"قیصر"که"فرمونمون"روبانامردی ناکار و قبلترش "فاطی"روکه آزارش به یه مورچه هم نمی رسیدبی سیرت کرده بود.چه توی فیلم "خاک" که "صالح"رو کشته بودو"مصیب"روبایک ضربتِ بیل کشاورزی مجنون کرده بود.یادمه با برادربزرگه رفته بودیم فیلم"کنیز" روببینیم.وحشت از"جلال"باعث شده بودتاهمه جاهایی که اون بازی داشت مجبور میشدم سرم را ازپرده سینما بگردانم وبه ستون نورانی ایی که از دریچه آپاراتخانه به روی پرده سینما می تابید نگاه کنم تا با"جلال"چشم تو چشم نشوم.حتی توی صحنه ای که "جلال"زیر دوش حمام بعد ازتجاوز به "شورانگیز"اونو کشت خودم رو زیر صندلی سینما مخفی کردم وبه پرده نگاه نمی کردم تا دستش به من-که تنها شاهد قتل بودم-نرسه.هنوزهم ازترس اون سکانس می ترسم بروم کلانتری محله وخبربدم که"جلال"بی معرفت بود که به زن اربابش تجاوز کرده بود وبعدش هم اونو کشت. بی مروت "بدمنی" بود برای خودش.طوری شده بودکه توی سینما اگرفیلمی را از"جلال" می دیدم،همیشه حواسم به پشت سرم بودکه نکنه ناغافل ازپشت سربهم چاقوبزنه!.

توی سالن تاریک سینمای کوچک شهرمان برای"جلال"مثل آب خوردن بودکه یه چاقوی ضامن دار راتا دسته بین دوتاکتف ات فروکنه وآب ازآب تکون نخوره.تا بیایی به خودت بیایی ودادوهوار راه بیاندازی ،به چشم به هم زدنی می تونست جستی بزنه وبرگرده توی فیلم.مگه دیگه دستت بهش می رسید؟مگه کم نامردی کرد ووقت وبی وقت "بهروز"روجلوی چشم همه ی ما-تماشاچی ها-چاقو زدو در رفت.حالامن با اون هیکل نزار وترکه ای وزَهره آب شده رو توی تاریکی وازقفازدن که برایش کاری نداشت!. لامروت توی هیچ قصه وحکایتی"بهروز"رو یکدم راحت نذاشت وعینهو اجل معلق،وقت وبی وقت موی دماغش شد. فرقی هم نمی کرد"بهروز"چه لباسی تنش بودوحکایت وقصهِ فیلمش چی بود.حتی وقتی"بهروز"رفت ولباس "بلوچی"پوشیدودیگه"تهرونی"حرفم نزد،بازتوی اون برهوت وبیابون هم ردش رو زد وعاصی اش کرد. "بهروز"رفت"اوستافرج"شدوکاسب وبنّاشد،ولش نکرد-فیلم"فراراز تله"-وپابه پاش تا ته خط رفت. "وثوقی"، "مجنون"شدوعاشق"لیلی"،جلال هم لباس عربی پوشید وزد به بیابون و شتر سواری.رفت راننده تاکسی شد(دشنه)،دزدبانک شد(ذبیح)،کفتربازشد(طوقی)،زندونی تازه آزادشده شد(کندو)امابود."جلال"همیشه مث سایهِ"بهروز وثوقی"پشت سرش بود.

پیش خودم گفتم زیاد دَمپَرش نباشم وحالا که اون همه جا عین سایه رَد"بهروز"رومی زنه،من بی خیال دوستی با بهروزبشم وبرم سراغ یکی دیگه.رفتیم وبا"سعید راد"رفاقت کردیم،باز فیگورترسناکش را-یه لنگه ابرو روبالامی انداخت وسگرمه هایش رابه هم گره می زد،زَهره شیر رو آب می کردلامصب!-به رخمون کشید که حکایت"کنیز"ش رو گفتم.توی "صادق کرده"هم که اون بلا رو سر"سعیدراد"آوردو سرآخرباعث وبانی مرگ"صادق کرده"شد.توی"خداحافظ رفیق"که اونجور،"مردشب"یکجوردیگه،"سالومه"، "صبح روزچهارم"...

قهرمانهای جدید آمدندبا سروشکل وقیافه های جدید."فرزان دلجو"ی فیلمهای"شب غریبان" و "یاران"و "علف های هرز"باموهایی هیپی وار و"آیلین ویگن"-نشانه زنهای نسل جدید-آمدندوگیشه های سینما را فتح کردند."جلال"اماهیچ تغییری نکردوبازهم قامت رعب انگیز"بهترین بدمن سینمای ایران"بالای سرهمه ی قهرمان های عاشق پیشه سنگینی می کرد. بعدازانقلاب اما قهرمانهای سینمای ما بی جان ترونحیف تر از اون بودندکه"بدمنی"به وزن و قدرت"جلال"را تاب بیاورندرو آوردندبه روبراه کردن امور زن وشوهری ودعواهای مادرشوهر وعروس را فیصله دادن وبه سربچه یتیم همسایه دست نوازش کشیدن.قهرمانهای سینمای بعدانقلاب مسیر رفت وآمدشان را از کوچه هایی انتخاب می کردند که مسیر عبور"بدمن"هاو"جلال"نباشه تامبادا صابون"جلال"به تنشون بخوره!وناگزیر "جلال"که تخصصش درامور ناموسی وهتک حرمت از محبوبه،معشوقه ویا همسر قهرمان فیلم داشت به دلایل کاملا روشن به حاشیه سینما رانده شد.دیگه قهرمانی همسنگ"جلال"نبود".وقتی "مالک اشتری" نباشه"عمرعاص" بودن چه لذتی داره!.ابتدا با بازی درفیلمهای بی مایه-اکثرا"جنگی-وبعد هم درنقش آدمهای مثبت ویا خنثی"جلال"توی سینمای بعدازانقلاب محو شد.توی چندتا فیلمی هم که از "مسعود کیمیایی" بازی کردبیشتر یک جور حرمت نگهداشتن "استاد"از"بدمن"محبوبش بوداگرنه واضح بود که "جلال"بافیلم الصاق شده بودونقش،نقش"جلال"نبود. همه ی اینها باعث شد تا "جلال"فعالیت چشمگیری درسینمای این سالهانداشته باشد.دیگه "جلال"برایم ترس نداشت،همونطوریکه دیگه الان"دایناسور"برایم ترس نداره. شایدچون بزرگ شدم،شایدهم چون دیگه "جلال"نقش منفی بازی نمی کنه.شایدهم چون نسل "بدمن"هاو"دایناسور"هامنقرض شده اند. آخرین بار"جلال"را درسریال طنزی نودشبی-کمربندها رامحکم ببندید- دیدم که قرار بودباعث خنده بینندگان محترم بشود.راستش دیدن"جلال پیشواییان"درآن نقش رقت بار بیشترباعث غصه ام شدتاخنده.یک چند قسمتی توی این سریال بازی کردودیگر نیامدشاید خودش هم فهمیده بود که این نقش،نقشی نیست که"جلال"بازی کند.تصویری که از"جلال"توی ذهنم نقش بسته،قیافه مردی ست با پیراهنی که سه دگمه یخه اش همیشه بازه وسبیل وابرویی پرپشت هیبتی دوچندان به چهره اش می داد،باسگرمه های که همیشه تو همه.(اینطوریه!)

با"بهروزوثوقی"توی فیلم"فرارازتله"ساخته"جلال مقدم"

بهاریه

casabelanca — Thu, 19 Mar 2009 23:25:18 GMT

سلام

یکم:فیلم

دوست داشتیدتوی زندگی واقعی تان جای کدوم کاراکترسینمایی بودید؟یا اینجوری که، دوست داشتید زندگی تان شبیه زندگی کدوم یکی ازفیلمهای های سینمایی بود؟

من دوست داشتم زندگی ام شبیه فیلم"کتسبی بزرگ"ساخته"جک کلیتون" بابازی "رابرت رد فورد"براساس نوشته"اسکات فیتز جرالد"بود.

دویوم:از سردلتنگی

دیدن برادرزاده هاوخواهرزاده هایی که با شوق کودکانه وصورتهای گُر گرفته از روی شعله آتش می پرند،بیادم می آورد که دیگر سالهاست آخرین چهارشنبهِ سال را از روی هیچ شعلهِ آتشی نپریدم.

سییوم:دیالوگ

ماتیلدا: فكر كنم عاشقت شدم
لئون:از كجا فهمیدی؟
ماتیلدا:ببین اینجا این پایین توی دلم ی دردی حس می كنم.

"ژان رنو"و"ناتالی پورتمن"در فیلم"لئون"ساخته"لوک بسون"

چهارم:خو ب است بدانید

که میزان انرژی كه خورشید در یك ثانیه تولید میكند ، برای تولید برق مورد نیاز تمام كشورهای جهان به مدت یك میلیون سال كافی است

پنجم:شعر

زيبا، زيبا ستاره هاي كلامت را

در لحظه هاي ساكت عاشق بر من ببار

بر من ببار تا كه برويم بهاروار

چشم از تو بود و عشق

بچرخانم بر حولِ این مدار!

زيبا، زيبا تمام حرف دلم اين است:

من عشق را به نام تو آغاز کردم

در هر كجاي عشق كه هستي

آغاز كن مرا!*

ششم:بازی

دوستی درچتی کوتاه مدت بازی اینترنتی تراوین را معرفی کردو من الان مدتهای درازی از روز را بازی می کنم.خواهشم این است که سراغش نرویداما.... بروید!

هفتم:

توی تلویزیون که توپ در می کردند ودوتا سیبی که توی سفرهِ هفت سین روی هم گذاشتم می افتادروی زمین،دیگه عید شروع شده بود.البته برای من،ازخیلی وقت پیشتر روزا رو شماره می کردم و،حسابش دستم بود که چند روزدیگه عیده.ازهمون بعدازظهری که آقاجونم منو با دوتا داداش دیگه ام می بردخیاطی "آقای بلباسی" که سرکوچه مون بودتا کت وشلوارعید روبه تنمون قواره کنه وبرامون اندازه بگیره-البته همیشه یه دوتا سایز ازخودمون بزرگتر می گرفت که تا آخرسال بدردمون بخوره،هرچند به سه ماه نمی کشید این لباسها ویا سرزانوهای شلوار سوراخ می شدو یا یخهِ کت توی دعوای زنگِ تفریحِ مدرسه پاره ویا سرآستین های کت از عرق وزکام کِـبـِره می بست،بماند-ازهمون بعدازظهر می شد بوی عید رو توی هوا حس کرد گرچه هنوز یکماهی تا عید مونده بود. سال که تحویل می شد اول ازهمه صورت تازه اصلاح کرده با تیغ "ناست"آقاجون رو می بوسیدیم وبعدعزیزکه تازه نمازش رو تموم کرده بودوباداداش ها وخواهرها دست می دادیم وروبوسی می کردیم که انگار خیلی وقته همدیگه رو ندیدیم وازاین کارها خندمون می گرفت همیشه.عیدی گرفتن رو ازآقاجون شروع می کردیم بعد بدو می رفتیم خونه خاله جون عذرا که همسایه دیواربه دیوار خونمون بود و"آقا طاهری"-شوهرخاله ام- به همراه "آقاداش احمد"-پسرخاله بزرگم-نوترین اسکناس دوتومنی روبهمون میدادند،اونقدر نو بود که آدم حیفش می آمد "تا"بزندنش چه برسد که بخواهی خرجش کنی.ولی خوب وقتی که موقع حساب وکتاب پول عیدی برای خریدها ومخارجی که تموم چندروزآخر مدرسه رو باهشون سرکردی برسه ازهرچیزی می شه گذشت حتی اگه اون چیز،اسکناس دوتومنی نویی باشه که اولین بار توی دستت می گیری. عید دیدنی هامونو ازفامیلهای درجه اول-دایی هاوخاله هاوعمه ها- همون دو سه ساعت اول عید تموم می کردیم که مبادا دیربرسیم ومیزبانا پول و عیدیهاشون ته بکشه.میزبانهایی بعدی ازدرجه دوها شروع می شدندوبه دخترخاله آقاجون وپسرعمه عزیز ودوماد فلانی وشوهر دخترخاله بهمانی ختم می شد.عیدی ها هم که هرچه فاصله های فامیلی دورتر می شد،مبلغ ونوعش پایین تر می آمد وسرآخر می رسید به تخم مرغهای رنگ کرده ویا"ببخشید که الان تخم مرغ رنگی نداریم"واین یعنی هیچی به هیچی.

حسابش دستم بود که چه قدر پول عیدی جمع می کنم،حالا مثلا با دوسه تومن بالا وپایین.واسه همین خاطر ازقبل معلوم بود چقدرش روباید کجا خرج کنم.اولیش که بی برو برگردسینمابود.سینمای محمودآباد هم مطابق سنت دیرینه اون سالها، عیدوبرنامه نوروزی اش را با فیلم های کمدی شروع می کرد.فیلمهایی مثل:""سربازهای چوبی" بابازی "لورل وهاردی"،"قصاب باشی" بابازی"نورمن ویزدوم"و"سه کله پوک"و"فیلمهای توتو"-که هیچوقت دوستش نداشتم،با قیافه یخ زده وحرکات سرودست ایتالیایی وحرف زدن تندتندومداومش-...یه سالی روهم یادم هست که اوایل انقلاب بود وبا "جمال"و"عزت" رفتیم فیلم"سرباز اسلام"روبابازی "فیروز"و"کیومرث ملک مطعی" دیدیم که داستانش درمورد خواهریک مبارز ضد رژیم هست که عاشق پسر یه آدم ساواکیِ نامسلمون می شدوآخرسر پسره توبه می کنه ومسلمون میشه ودختره هم اسم پسره رو از رامین عوض می کنه ومیذاره"حر"وسرآخر پسره همراه داداش دختره توی تظاهرات واینا کشته میشن.دختره رو هم فکرکنم نقشش رو"شیرین گلکار"بازی می کرد.بعدازسینما که همراه با ساندیچ کالباس وتخمه آفتابگردونی بودودرون سینما می فروختند وفروشنده اش مثل یک بند باز ماهر ازبین جمعیت وردیف صندلی ها رفت وآمد می کرد،نوبت می رسید به بقیه پول عیدی ها که صرف خرید نوارِ لاستیکیِ قرمز رنگ برای تیرکمون وسرب وقلاب برای ماهیگیری،تیله های شیشه ای برای تیله بازی،نخِ قرقره برای بادبادکهایی که ازدفتر مشقمون درست می کردیم والبته...

تمام پاییز وزمستون اون سال رو بیادش سر کردم.همون پاییزی که همراه آقاجونم رفته بودیم مثل همیشه سلمونی "حسن آقا سلمونی"-توی کوچه مسجد جامع یه دکه چوبی ساخته بود که توش یه آینه نیم قد ودوتا صندلی لهستانی ویه ماشین سرتراشی گذاشته بودو رزق و روزی اش را ازاونجا درمی آورد-بعد سلمونی آقاجونم منو برد مغازه میوه فروشی دوستش"حبیب اله باقری"که تا با رفیق اش چاق سلامتی ایی بکندو کاری که یادم نمیاد چی را انجام بدهد.توی همون لحظه اول که دیدمش با آسودگی وبی خیالی پشت ویترین مغازه"بناگر"جا خوش کرده،توی همون نگاه اول من رو مجنون خودش کرد وتا عید همون سال که پولای عیدیم رو به امید خریدنش جمع کردم یکدم راحتم نذاشت.

یادم نمیاید که چقدر خریدمش اما یادم هست که برای خریدنش مجبور شدم به قلک سفالی خواهرا که بالای کمد لباس قایمش کرده بودنددستبرد بزنم تا پولش را جور کنم!.وقتی که توی دستم گرفتمش تمام دنیا با بزرگی اش تبدیل به اندازه توپِ گردِچهل تیکهِ بین دستانم شد.تمام طول بازارتا خانه را ندویدم، پرکشیدم .توپ زیربغل رسیده ونرسیده به زمین بازی-که کنار شالیزاربود وتماشاگرانش درخت وچمن وگل بودندوتوی بهار هزارتا بوی خوش ازشون،جون وخونِ آدم رو تازه می کرد-بادیدن بچه ها که بی تاب منتظر آمدنم بودند،فریاد میزدم:

من پروین هستم.من علی پروین هستم!.

فارغ ازهمه ی دنیابا سلاطین توپ گرد درون زمین بازی فوتبال را زندگی می کردیم بین هزارهزارگل وسبزه وپرنده.وسط صدتاچلچله وپونصدتا پروانه وهفتصدهزارتامیوه درخت شاتوت.بهاروعید به سبکی وشیرینی پشمکِ پشمکی بازار روز به دهنمون مزه می داد.رویایی بازی بابلوزآستین کوتاه یخه گرد لیمویی رنگی که عکس پروین وکلانی وآشتیانی وبهزادی روی سینه اش نقش بسته شده بودوپاهایی که باکفش پلاستیکی به توپ چهل تیکه ضربه میزند،همیشهِ خدا تا وقتی که من هستم درمن هست. آنروزمی توانستم به هر دروازه بانی گل بزنم،حالا می خواست"ناصرحجازی"-پسردایی ام عزت-باشدیا"لئو یاشینِ"واقعی.اون روز من نه تنها مالک اون توپ چهل تیکه،نه تنها"علی پروین" که مالک تمامیِ دنیا بودم.من مالک تمامیِ رویاهام بودم(اینطوریه!)

*شعرازمحمدرضاعبدالملکیان

تپش سایه دوست*

casabelanca — Tue, 17 Mar 2009 22:23:18 GMT

برای حمیدرضا،دوستم:

تا سواد قریه راهی بود
چشم های ما پر از تفسیر ماه زنده بومی
شب درون آستین هامان
می گذشتیم از میان آبکندی خشک
از کلام سبزه زاران گوش ها سرشار
کوله بار از انعکاس شهرهای دور
منطق زبر زمین در زیر پا جاری
زیر دندانهای ما طعم فراغت جابجا می شد
پای پوش ما که ازجنس نبوت بود ما را با نسیمی از زمین میکند
چوبدست ما به دوش خود بهار جاودان می برد
هر یک از ما آسمانی داشت در هر انحنای فکر
هر تکان دست ما با جنبش یک بال مجذوب سحر می خواند
جیب های ما صدای جیک جیک صبح های کودکی می داد
ما گروه عاشقان بودیم و راه ما
از کنار قریه های آشنا با فقر
تا صفای بیکران می رفت
بر فراز آبگیری خودبخود سرها همه خم شد
روی صورت های ما تبخیر می شد شب

و صدای دوست می آمد به گوش دوست.

*سهراب سپهری